Sporo czasu minęło, zanim odkryłam
lokatora i pozwoliłam, by przemówił przez moje ręce, skazane od tego momentu już
na zawsze na wojnę podjazdową z przyrządami do manicure’u. Szaro-brunatne ślady
gleby na łapach wygrywają, wgryzają się głęboko i trwale. Nic dziwnego, skoro
nałogowo biorę do ręki, rozgniatam i obwąchuję z zachwytem życiodajne grudki,
pachnące organiczno – mineralną wonią. Coś pomiędzy lasem w grzybowym sezonie a
podgrzanym w wiosennym słońcu polem uprawnym. Zapach ziemi – zew ogrodnika,
najcudniejszy na świecie. Co tam Chanel N°5, niech czeka na półce z innymi słabo używanymi
kosmetykami, wolę pachnieć i pielęgnować się wiatrem.
Co – nieco dostało mi się w
genach. Ojciec Mamy, zwany przez swoje dzieci Janem Bez Ziemi, nie zrealizował w
pełni swoich ogrodniczych marzeń. Z jakiegoś bliżej mi nie znanego powodu,
wbrew ciągotom do ziemi został nauczycielem; a ponieważ miał pecha najlepsze
lata swojego życia spędzić w podłych
stalinowskich czasach, kiedy nie-rolnik nie miał prawa ziemi posiadać, musiał
się zadowolić kilkoma zagonami pomidorów i ogórków na dzierżawionych
spłachetkach gruntu. W innych warunkach z pewnością byłby producentem rolnym
pełną gębą. Drugi mój Dziadek, Józef, pochodził z rodziny rolników, ale będąc
młodym chłopakiem postanowił zostać mieszczuchem i wyruszył do Krakowa szukać
szczęścia. No i znalazł, rozmnożył się
jak Pan Bóg przykazał i w wyniku tego urodziłam się jako Krakowianka. Wychowywałam
się zatem jako zwierzę miejskie, pośród tego betonowo-asfaltowego czegoś, co
bezlitośnie wypiera przyrodę.
Dopóki mój Tato nie wpadł na zbawienny pomysł
wzięcia w dzierżawę ogródka pracowniczego, dziadek mękę bezczynności na
emeryturze osładzał sobie nabywaniem nowych umiejętności, między innymi stał
się ekspertem w pieczeniu babki drożdżowej. Jego chuda postać krzątająca się w
damskim fartuszku po kuchni to jedno z najcieplejszych wspomnień mojego
dzieciństwa. Aż wreszcie nastała era Dziadka Działkowca. Na sześciu arach ziemi
położonej nie dalej jak dwa kilometry od Huty Lenina stworzył sobie azyl,
dzięki któremu pod koniec swojego życia był szczęśliwy.
![]() |
| Dziadek i mój braciszek na działce |
Ja i mój brat zanurzaliśmy się w tym
szczęściu smakującym jabłkami, truskawkami i malinowymi pomidorami; mieniącym
się ognistymi kolorami cynii i aksamitek.
Umorusani piaskiem i błotem stanowiącymi najwspanialszy zabawowy
surowiec do produkcji wszystkiego, co wykreowała dziecięca wyobraźnia, biegaliśmy
pomiędzy defilującymi rzędami aksamitek i wiechci marchwiowej naci, czasem
rozdeptując nieopatrznie kwiatowe główki, ścigani dziadkowymi wymówkami,
przyjmując z piskiem zemstę różanych kolców na gołe łydki. To były cudowne
czasy sprzed zarazy ogórkowej, pomidorowej, sprzed szarej pleśni trzebiącej
uprawy truskawki – ananasówki. Normalnie, w gruncie, na grządkach, dało się
wyhodować pomidory jak melony, a najbardziej uciążliwym problemem były
szalejące po różach mszyce. Sos z dziadkowych pomidorów mógłby upokorzyć nawet
Gordona Ramsey’a.
Do dziś nie udało mi się trafić na
jabłka, które choć w połowie smakowałyby tak jak te z działki. Jestem pewna, że
to nie tylko skłonność pamięci do idealizowania wspomnień.
W tamtych czasach ogród spełniał
zupełnie inną niż dziś funkcję, ale wsączył mi się do głowy jako nieodparta
potrzeba grzebania w ziemi. Kategorie estetyczne nie odgrywały roli takiej jak
dziś, użyteczność przede wszystkim. Osiemdziesiąt procent stanowił warzywnik,
żywopłot był praktycznym rozwiązaniem
uprawy porzeczek, a ozdobne same w sobie róże, mieczyki, cynie,
chryzantemy, bez cienia zamierzonej kompozycji, rosły w szeregach na przemian z
marchwią i buraczkami ćwikłowymi, gotowe do ścięcia do wazonu – w końcu po to
były. Mój kochany dziadek nie miał pojęcia o zaleceniach Gertrude Jekyll czy
Izabeli Czartoryskiej, jego poczucie piękna przejawiało się w potrzebie
wyhodowania dorodnego okazu, zjedzenia go lub udekorowania nim domu.
Pamiętam podziw, jaki budziły
wiezione w wiaderku tramwajem wyzywająco kolorowe cynie, albo malinowe pomidory
– mutanty, wielkie i o wynaturzonych kształtach, wręczane później na schodach
sąsiadkom, a przez moją mamę pieczołowicie zamykane w słojach, żeby zimą
przyniosły powiew gorącego sierpnia razem z talerzem najlepszej na świecie
zupy.
Zapachy tamtych dni utrwaliły się
w mojej pamięci tak mocno, że gdy po zrealizowaniu marzenia o zakupie domu z
ogrodem, ziemia dała mi po wiosennych roztopach znak swojego istnienia, poczułam,
że odnalazłam siebie samą. To coś więcej niż powrót do korzeni – to
wprowadzenie pociągu swojego istnienia na właściwy tor. Decyzja o studiowaniu
architektury krajobrazu była tylko naturalną, oczywistą konsekwencją tego bardzo
wyraźnego stanu świadomości. Pierwsze studia na polibudzie z rozpędu – bo byłam
dobra z przedmiotów ścisłych a w rodzinie roi się od inżynierów, drugie z
powołania. Cóż, widocznie niektórych dopiero po czterdziestce stać na dojrzałe
decyzje!

Brak komentarzy:
Prześlij komentarz